Πάσχα στην Πάτμο

Πάσχα στην Πάτμο

Η τελετουργία, τα έθιμα, η τελετή του Νιπτήρος και η αναπαράσταση του Μυστικού Δείπνου είναι αρκετοί λόγοι για να περάσετε το Πάσχα στο νησί της Αποκάλυψης σε κλίμα ιδιαίτερης κατάνυξης που αποπνέει όλο το τυπικό και τελετουργικό της Μεγάλης Εβδομάδας.

Η μαγική αυτή εμπειρία ξεκινάει από την Κυριακή των Βαΐων, όπου στις εκκλησίες του νησιού μοιράζονται στους πιστούς δημιουργήματα από βάγια τα οποία είναι σαν κεντήματα που άλλοτε έχουν σχήμα σταυρού και άλλοτε ψαριού. Προχωρώντας προς την κορύφωση του θείου δράματος, την Μεγάλη Τετάρτη οι ντόπιοι και οι επισκέπτες του νησιού προσέρχονται στις ενορίες τους, ώστε να τους «αλείψει» ο ιερέας με το λειτουργημένο και αγιασμένο λάδι προς ίαση ψυχής και σώματος και τη Μεγάλη Πέμπτη, αυτό που κεντρίζει την προσοχή μας και το δέος μας, είναι η ιδιαίτερη τελετή του Νιπτήρος που λαμβάνει χώρα το πρωί στη Χώρα Πάτμου σύμφωνα με τις βυζαντινές παραδόσεις και είναι ένα γεγονός που πραγματοποιείται μόνο στην Πάτμο και τα Ιεροσόλυμα.

pasxalidis-5

Κατά την τελετή ο Ηγούμενος της Μονής του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου που αναπαριστά τον Ιησού Χριστό ραντίζει συμβολικά τα πόδια των μοναχών που αναπαριστούν τους μαθητές του και εν συνεχεία αρχίζει την πορεία προς τον τόπο της προσευχής, θυμίζοντας στους πιστούς την μετάβαση του Ιησού στον κήπο της Γεσθημανής, όπου παραδόθηκε από τον Ιούδα στους Ρωμαίους στρατιώτες.

Η ιδιαίτερη αυτή τελετή αποτελεί το έναυσμα για συγκέντρωση πληθώρας κόσμου τόσο από την Ελλάδα όσο και από το εξωτερικό, ενώ ως έθιμο ξεκινάει τον 4ο αιώνα και τελούταν κυρίως σε μοναστήρια. Τα χρόνια του Βυζαντίου το έθιμο τελούσαν και οι εκάστοτε αυτοκράτορες πλένοντας τα πόδια φτωχών πολιτών.

 niptiras-teleti-patmos

Η περιφορά των επιταφίων και το ράντισμα των νοικοκυρών με το ντόπιο ανθόνερο αποτελεί άλλη μία μοναδική εμπειρία που προσφέρει η Πάτμος στους επισκέπτες της την Μεγάλη Παρασκευή, ενώ μετά την πρώτη Ανάσταση, και συγκεκριμένα την Κυριακή του Πάσχα στον Εσπερινό της Αγάπης στην Ιερά Μονή γίνεται η δεύτερη ανάσταση κατά την οποία το Αναστάσιμο Ευαγγέλιο διαβάζεται σε επτά γλώσσες, ενώ από τον ηγούμενο μοιράζονται κόκκινα αυγά στους πιστούς.

Το απόγευμα της Κυριακής του Πάσχα όλο το νησί εορτάζει την Ανάσταση μαζί με τους επισκέπτες της Πάτμου στην πλατεία της Σκάλας όπου ο Δήμος και οι πολιτιστικοί Σύλλογοι του νησιού προσφέρουν ένα πλούσιο τραπέζι με πασχαλιάτικα εδέσματα, αυγά, πατινιώτικες τυρόπιττες και γλυκά, κρασί και ένα εντυπωσιακό θέαμα με τοπικούς χορούς, οι οποίοι χορεύονται από νέους και νέες του νησιού ντυμένους με την πατμιακή φορεσιά.

Το τυπικό του Πάσχα κλείνει τη Νέα Τρίτη με την περιφορά των ιερών εικονισμάτων στα σπίτια της κάθε ενορίας για να έχουν όλα τα σπίτια την εύνοια του Θεού. Τα Ιερά εικονίσματα της Μονής μεταφέρονται και περιφέρονται στην πλατεία της Αγίας Λεβιάς στη Χώρα, ο ηγούμενος κάνει αγιασμό, ενώ οι μοναχοί προσκυνούν τα ιερά λείψανα που έχουν φέρει μαζί τους.

Η Πάτμος και τα θρησκευτικά της έθιμα του Πάσχα που παραμένουν αναλλοίωτα στο χρόνο αποτελεί τον ιδανικό προορισμό που προετοιμάζει τον πιστό να δεχθεί την απώλεια του Υιού του Θεού και να κατανοήσει πλήρως και βιώσει το υπέρτατο θαύμα της μεγίστης σωτηρίας, την Ανάσταση του Κυρίου.


pasxalidis-4 pasxalidis-3


pasxalidis-2 pasxalidis-1

patmos-pasxalini-giorti